स्याङ्जाका सुन्तला बङ्गलादेश निर्यातको तयारी

सुन्तलाको अध्ययन गर्दै बङ्गलादेशका व्यवसायी

गुलियो, रसिलो र स्वादिलो पहिचान बनाएको स्याङ्जामा उत्पादित सुन्तलाले नेपालीलाई मात्रै नभएर विदेशीलाई पनि आकर्षण गरेको छ । जिल्लाका ९७ वडामध्ये झण्डै ९० वडामा सुन्तला उत्पादन हुँदै आएको छ । सिजनमा देशका ठूला सहरमा सहजै निर्यात हुँदै आएको सुन्तला अव तेस्रो मुलुक निर्यात गर्ने तयारी भएको छ ।

स्याङ्जामा उत्पादित सुन्तलाको जानकारी पाएसँगै अवस्था बुझन बङ्गलादेशका व्यवसायीहरुको एक टोलीले स्थलगत अध्ययन गरेको छ । अर्जुनचौपारी गाउँपालिका र वालिङका नगरपालिकाका अधिक सुन्तला उत्पादन हुने स्थानको स्थलगत अध्ययन र अवलोकन गरेको व्यवसायीको टोली स्थानीय कृषकले उत्पादन गरेका सुन्तलाबाट निक्कै प्रभावित भएका छन् ।

आउँदो सिजनबाट जिल्लामा उत्पादित सुन्तला बङ्गलादेशका उपभोक्ता समक्ष पु¥याउने अभियानमा जुटेको स्थानीय अगुवा कृषक फणिनारायण अर्यालले बताए । एक दशक पहिले आफूले सुन्तला बङ्गलादेश पठाएको जानकारी दिदै अर्जुनचौपारी गाउँपालिका–१ थापथोकस्थित त्रिपुत्र बागवानी कृषि फार्मका सञ्चालक अर्यालले आगामी दिनमा सहज रुपमा निर्यात गर्न सकिनेमा विश्वस्त देखिए ।

‘तेस्रो मूलुकको रुपमा बङ्गलादेशमा नेपाली सुन्तलाको राम्रो माग छ । तर, हालसम्म सहज रुपमा निर्यात गर्न सकिएको छैन ।’ अगुवा कृषक अर्यालले भने, ‘हेफर नेपाल र हेफर बङ्गलादेशको सहकार्यमा आउँदो दिनमा सहज रुपमा निर्यात गर्ने विश्वास र आधार तयार भएको छ ।’ हेफर परियोजना (प्रोजेक्ट) नेपाल र हेफर परियोजना (प्रोजेक्ट) बङ्गलादेशको सहकार्यमा जिल्लाको सुन्तला बङ्गलादेश लैजाने तयारी गरिएको अर्यालले जानकारी दिए ।

सुन्तला उत्पादन र वातावरणको वास्तविक अवस्था अनुगमन गर्न बङ्गलादेशको व्यवसायीको टोली जिल्लाका बिभिन्न स्थानमा पुगेको थियो । अर्जुनचौपारी गाउँपालिका तथा वालिङ र गल्याङ नगरपालिकाका बिभिन्न स्थानमा पुगेको टोलीले सुन्तला उत्पादन र उत्पादन प्रक्रियाको अवस्थाका बारेमा गहिरो अध्ययन गरेको छ ।

व्यवसायीहरुको टोली लिएर नेपाल आएका हेफर बङ्गलादेशका कार्यक्रम प्रवन्धक आशिक एकबालले आगामी वर्ष स्याङ्जाको सुन्तला बङ्गलादेशका उपभोक्ता समक्षा पु¥याउने योजना रहेको सुनाए । हेफर परियोजना लागू भएका पालिकाहरुसँगको सहकार्यमा सुन्तलाको बजारीकरण र निर्यातको काम गरिने उनको भनाइ छ ।

स्याङ्जाको सुन्तलाले आफूहरुको ध्यान तानेको बङ्गलादेशका व्यवसायी गाजी ताउहिदुर रहमानले बताए । आवश्यक प्रक्रिया पुरा गरेर आउँदो सिजनबाट सुन्तला आफ्नो देशमा लैजाने तयारीमा जुटेको उनले जनाए । सुन्तला उत्पादनका लागि उत्कृष्ट वातावरण रहेको बताउँदै रहमानले उचित भण्डारणको आवश्यकता औल्याए । बङ्गलादेशमा अचार तथा फलफूलको व्यवसाय गर्दै आएका अर्का व्यवसायी सोहिल अमनले नेपालको सुन्तलाको चर्चा धेरै सुनेको भन्दै प्रत्यक्ष अनुगमनबाट आफूहरु उत्साहित भएको जानकारी दिए ।

स्याङ्जाको वालिङ, भीरकोट र गल्याङ नगरपालिका तथा कालीगण्डकी गाउँपालिकामा स्थानीय पालिकाहरुको सहकार्यमा हेफर परियोजनाले उत्पादन र उत्पादकत्व वृद्धिको काम गर्दै आएको छ । परियोजना सञ्चालन भएका पालिकासँगको सहकार्यमा सुन्तलाको बजारीकरणसँगै अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा निर्यात गरिने हेफर परियोजना नेपालका बजार विकास प्रमुख डाक्टर राजकुमार अधिकारीले जनाए ।

यसैबीच वालिङमा बिभिन्न सुन्तला उत्पादक महिला स्वावलम्वी समूहमार्फत सामुहिक रुपमा बजारीकरणको काम गर्दै आएका छन् । उनीहरुले सुन्ताला जोखेर बेच्ने अभियानलाई अगाडि बढाएका हुन् । जसको कारण बगैचा नै ठेक्का लिने सुन्तला व्यवसायीहरु अव सुन्तला जोखेर बेचबिखन गर्न थालेका हुन् । वालिङ नगरपालिका, हेफर इन्टरनेशनल नेपाल र स्थानीय दियालो संस्थाको सहकार्यमा वालिङमा सुन्तला उत्पादन तथा बजारीकरणका काम हुँदै आएको नगरप्रमुख कृष्ण खाँणले जानकारी दिए ।

उत्पादनमा वृद्धि हुँदै जिल्लाको सुन्तला

स्याङ्जामा गएको सिजनमा एक अर्ब ३२ करोड भन्दा बढी मूल्यको सुन्तला उत्पादन भएको छ । राष्ट्रिय कृषि आधुनिकीकरण कार्यक्रम, कार्यान्वयन एकाइ स्याङ्जाका सूचना अधिकारी प्रतिभा बुढाथोकी क्षेत्रीले दिएको जानकारी अनुसार जिल्लामा गएको वर्ष कुल २३ हजार २३८ मेट्रिक टन सुन्तला उत्पादन भएको छ । उत्पादित सुन्तला थोकमा प्रतिकिलो ५७ रुपैयाँका दरले बिक्री वितरण भएको थियो ।

अघिल्लो वर्षको तुलनामा पछिल्लो वर्ष २० करोड बढी मूल्यको सुन्तला उत्पादन भएको हो । गत वर्ष २० हजार ८४ मेट्रिक टन सुन्तला उत्पादन भएको थियो । विगतका वर्षहरुको तुलनामा उत्पादनमा समेत वृद्धि हुने अनुमान गरिएको छ । जिल्लामा सुन्तलाका सयौ बगैंचा छन् भने हजारौ कृषकले सुन्तला उत्पादन गर्दै आएका छन् ।